Sirküler

No: 329

Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
18 Ocak 2021


5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “günlük kazanç sınırları” başlıklı 82’nci maddesinin dördüncü fıkrasında aşağıdaki düzenleme yapılmıştır.

“ Sigortalıların bu Kanunun 53 üncü maddesine göre belirlenen aynı sigortalılık haline tâbi olacak şekilde birden fazla işte çalışması nedeniyle Kuruma ödenen primler toplamı, bu sigortalılık hali için belirlenen prime esas kazanç üst sınırı üzerinden hesaplanacak miktarı aşarsa, aşan kısmın tamamı, sigortalının talebi üzerine en geç talep tarihini takip eden ay içinde hissesi oranında sigortalıya defaten geri ödenir. Geri verilen primler için ayrıca gecikme cezası ve gecikme zammı ile faiz ödenmez.”

Bu düzenlemeye göre; sigortalıların birden fazla işte çalışması nedeniyle SGK’ ye bildirilen prime esas kazançlar toplamı, sigorta primine esas kazanç üst sınırını aşarırsa, aşıran kısmın tamamı, sigortalının talebi üzerine en geç talep tarihini takip eden ay içinde hissesi oranında sigortalıya defaten gecikme cezası, zammı ve faiz hesaplanmaksızın geri ödenir. Tavanı aşan kazançların iadesi sırasında işveren hissesine ait primlerin iadesi söz konusu olmayacaktır.

Sigortalının çalıştığı işyerlerinde bildirilen prime esas kazanç tutarları toplamı 2021 yılı için 26.831,40 TL üzerinde ise aşan tutara sigortalı hissesine düşen oran (fiili hizmet süresi zammı uygulanmayan işyerlerinde %9 Uzun Vadeli Sigorta Kolları + % 5 Genel Sağlık Sigortası + %1 İşsizlik Sigortası %15, emeklilerde yani sosyal güvenlik destek primine tabi çalışan sigortalılarda %7,5) uygulanmak suretiyle çıkan tutar sigortalıya bir kerede ödenecektir.

Aynı ayda birden fazla işyerinde çalışan ve prime esas kazançlarının toplamı prime esas kazanç üst sınırını (tavanı) aşan sigortalılara ilişkin işyerlerinin birden fazla SGK Ünitesi bölgesinde olması halinde iade başvurusu müracaat edilen SGK Ünitesi tarafından yapılacak,

muhasebe işlemleri SGK’nın ilgili birimleri arasında yazışma yapılarak sonuçlandırılacaktır.

Aynı ayda birden fazla işyerinde çalışan ve prime esas kazançlarının toplamı prime esas kazanç üst sınırını (tavanı) aşan sigortalılara ilişkin işyerlerinin birden fazla ilde bulunması halinde de iade başvurusunun gereği müracaat edilen SGK Ünitesi tarafından yapılacak olmakla birlikte , farklı illerdeki aynı ayda birden fazla hizmetin olması durumunda bu hizmetlerin doğruluğunun araştırılması gerekecek ve bu hizmetler doğruluklarının incelenmesi amacıyla SGK’nın denetim ve kontrolle görevli memurlarına intikal ettirilecek, yapılacak prim iade işlemlerinde mükerrer prim iadesinin önlenmesi amacıyla diğer illerle mutlaka yazışma yapılarak işlemler sürdürülecektir (2020-20 sayılı SGK Genelgesi).

Örnek Uygulama: Yazılım mühendisi (X) sigortalısı 2021 yılı Ocak ayında (A) işyerinde 20 gün çalışmış ve 15.000,00 TL, (B) işyerinde ise 30 gün çalışmış ve 20.000,00 TL ücrete hak kazanmıştır. Söz konusu sigortalının prim gün sayısı her ne kadar 20 + 30 = 50 gün olsa da SGK uygulamalarında emeklilik açısından 30 gün olarak kabul edilecektir. Bu durumda sigortalının, ay içindeki 30 güne karşılık gelen toplam kazancı; 15.000,00 TL + 20,000,00 TL = 35.000,00 TL 30 günlük üst sınırı (26.831,40 TL’yi) aşmış olacaktır. 35.000,00 TL – 26.831,40 TL = 8.168,60 TL aşan kısmın sigortalı hissesi iade edilebilecek olup söz konusu iade işlemi sigortalının talebi halinde yapılacaktır. İade en geç talep tarihini izleyen ayın sonuna kadar 8.168,60 x 15/100 = 1.225,29 TL iade yapılacaktır.