Ar-Ge Merkezi’nde asıl iş, belgeden sonra başlar
Prozon Ar-Ge Merkezi Danışmanlığı; Yerinde Ar-Ge Merkezi ve Yerinde Tasarım Merkezi statüsünün başvurusunu, kurulumunu ve kurulduktan sonraki proje kurgusu, dönemsel raporlama ile 5746 uyumlu Ar-Ge muhasebesi süreçlerini yürüten bir danışmanlık hizmetidir. Yerinde Ar-Ge ve Tasarım Merkezi, kendi binanızdan çıkmadan personel ve harcama maliyetlerinizi kalıcı olarak düşüren bir statüdür. Ama bu statü bir kereye mahsus verilmez; her yıl faaliyet raporuyla, her ay bordroyla ve her denetimde yeniden kazanılır. Biz sizi yalnızca belgeye ulaştırmıyoruz; belgeyi yıllarca taşıyabilecek yapıyı kuruyoruz.
Kurulum kendi binanızda
Merkez kendi binanızda, kendi fabrikanızda kurulur. Ofis kiralamak ya da düzeninizi bozmak gerekmez.
Personel eşiği 15 ve 10 TZE
Ar-Ge Merkezi için en az 15, Tasarım Merkezi için en az 10 tam zamanlı eşdeğer personel aranır.
Teşvik dört başlıkta
Gelir vergisi istisnası, damga vergisi istisnası, SGK işveren hissesi desteği ve harcamalarda %100 Ar-Ge indirimi.
Ar-Ge Merkezi ve Tasarım Merkezi nedir?
Yerinde Ar-Ge ve Tasarım Merkezi; yeterli sayıda nitelikli personeli bulunan ve yenilik üreten firmaların, tamamen kendi lokasyonlarında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onayıyla teşvik kapsamına alınmasıdır. Teknopark ya da TEKMER’den en belirgin farkı budur: bir bölgeye taşınmazsınız, bölgeyi kendi tesisinize kurarsınız.
Statü, şirketinizin faaliyetine göre iki koldan ilerler. Hangi kolda ilerleyeceğiniz, teşviklerin içeriğini değil, başvurunun dilini ve personel eşiğini değiştirir.
Ar-Ge Merkezi
Yeni ürün geliştirme, yazılım faaliyetleri, süreç yeniliği ve maliyet düşürücü mühendislik çalışmaları bu statüde değerlendirilir.
En az 15 TZE Ar-Ge personeli. Bazı sektörlerde bu eşik 30’a çıkar.
Tasarım Merkezi
Moda ve tekstil tasarımı, endüstriyel ürün tasarımı, estetik ve fonksiyonel iyileştirme çalışmaları bu statüde desteklenir.
En az 10 TZE tasarım personeli. Teşvik başlıkları Ar-Ge Merkezi ile aynıdır.
Ar-Ge ve Tasarım Merkezi koşulları nelerdir?
Bakanlık tarafından resmî olarak tescil edilebilmeniz için 5746 sayılı kanunun belirlediği asgari standartların karşılanması gerekir. Bu koşullar şirketinizin cirosuna ya da genel büyüklüğüne değil; mekânsal altyapınıza, projelerinizin niteliğine ve insan kaynağınızın derinliğine bakar. Kurulum öncesi yaptığımız ön analizde dördünü de tek tek ölçer, eksik kalan yerleri operasyonunuzu bozmadan tamamlamanın yolunu çıkarırız.
1. Personel sayısı ve TZE kriteri
Ar-Ge Merkezi için en az 15, Tasarım Merkezi için en az 10 tam zamanlı eşdeğer personel aranır. Ar-Ge Merkezi eşiği bazı sektörlerde 30 olarak uygulanır.
Tam zamanlı eşdeğer (TZE) nedir?
TZE, kişi sayısı değildir. Kısmi zamanlı çalışan ya da zamanının bir kısmını merkez dışında geçiren personelin projelere ayırdığı süre oranlanarak hesaba katılır. Bu yüzden kadronuzda 15 kişi görünmesi tek başına yeterli olmayabileceği gibi, 15’ten az görünen bir kadro da hesap doğru kurulduğunda eşiği karşılayabilir. İlk bakılması gereken sayı budur.
Merkez dışında geçen süre ne olur?
İstisna, kural olarak personelin merkezde fiilen çalıştığı süre için uygulanır. Mevzuat belirli faaliyetler için merkez dışında geçirilen sürelerin de kapsama alınmasına imkân tanır; ancak bunun koşulları ve belgelendirmesi ayrıca yönetilir. Bu yüzden PDKS kayıtları ile bordroda uygulanan istisna sürelerinin birbirini tutması, denetimde en çok bakılan noktalardan biridir.
2. İzole edilmiş fiziki mekân ve altyapı
Ar-Ge veya tasarım faaliyetinin yürütüldüğü alan, şirketin diğer operasyonlarından (üretim, satış, idari işler) fiziksel ve sistemsel olarak ayrıştırılmış olmalıdır.
- Ayrıştırılmış alan: Merkezin giriş ve çıkışları tek noktadan yapılmalı, yetkisiz personel sirkülasyonu kontrol altında tutulmalıdır.
- PDKS ve zaman takibi: Personelin merkezde geçirdiği süreyi kayıt altına alan yasal bir geçiş kontrol sistemi (turnike, kart, parmak izi) kurulmalıdır. Bu kayıtlar SGK muafiyet bildirimlerinin doğrudan dayanağıdır.
- Donanım yeterliliği: Yeterli bilgisayar, lisanslı yazılım, test cihazı ve laboratuvar ekipmanı merkez bünyesinde bulunmalıdır.
3. Proje sürekliliği
Bakanlık, merkezinizin tek bir proje için kurulmasını değil, sürekli çıktı üreten bir yapı olmasını bekler. Hakem heyetine sunulacak nitelikte birden fazla yürüyen ya da planlanan projeniz olmalı; bu projelerin konusu, süresi, bütçesi, teknik çıktısı ve görev alacak personeli önceden net bir metodolojiyle tanımlanmış olmalıdır.
4. Personel niteliği ve sürekli gelişim
- Akademik derinlik: Yüksek lisans ve doktora derecesine sahip personel ya da akademisyen istihdamı, değerlendirmede Ar-Ge kültürünün en somut kanıtı sayılır.
- Eğitim planlaması: Ekibin teknik yetkinliğini artıran şirket içi ve dışı eğitimler kurgulanmalı, her yıl Bakanlığa somut bir yıllık eğitim planı sunulmalı ve uygulanmalıdır.
- Bilimsel etkinlik katılımı: Kongre, konferans ve sektörel etkinliklere katılım, ekibin güncel teknolojiyi takip ettiğini gösterir; faaliyet raporunda somut bir çıktı olarak yer alır.
Ar-Ge ve Tasarım Merkezi teşvikleri nelerdir?
5746 sayılı kanun kapsamında kendi bünyesinde Ar-Ge veya Tasarım Merkezi kuran şirketler, personel ve harcama kalemlerinde kalıcı bir maliyet avantajı elde eder. Teşviklerin ağırlığı gider tarafındadır: satış kazancına değil, personel maaşlarına ve Ar-Ge harcamalarına dokunur.
Gelir vergisi istisnası
Ar-Ge ve tasarım personelinin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin %80 ila %95’i istisna edilir. Oran personelin eğitim durumuna göre değişir.
Damga vergisi istisnası
Ar-Ge ve tasarım faaliyetleri kapsamında düzenlenen sözleşme, evrak ve maaş bordrolarındaki damga vergisi istisna tutulur.
SGK işveren hissesi desteği
Teşvik kapsamındaki her personelin sigorta primi işveren hissesinin %50’si Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanır.
Ar-Ge indirimi
Merkez bünyesinde yapılan Ar-Ge, yenilik ve tasarım harcamalarının tamamı, kurum kazancının tespitinde kurumlar vergisi matrahından indirilir.
Gümrük vergisi istisnası
Ar-Ge ve tasarım projeleri kapsamında ithal edilen ürünlerde gümrük vergisi muafiyeti uygulanır.
Temel bilimler maaş desteği
Belirli lisans programlarından mezun personel için, asgari ücrete kadar olan maaş kısmı doğrudan Bakanlık bütçesinden karşılanır. Ayrıntısı aşağıda.
Temel bilimler ve nitelikli mezun desteği
5746 sayılı Kanun; Ar-Ge Merkezleri, Teknoparklar ve TEKMER’lerin akademik yetkinliğini artırmak için belirli bölümlerden mezun personelin istihdamını özel olarak teşvik eder. Bu bir vergi indirimi değil, doğrudan maaş desteğidir: ilgili personelin o yıl geçerli aylık brüt asgari ücrete kadar olan maaş kısmı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ödenir. Destek süresi personel başına 2 yıldır ve merkezinizdeki toplam personel sayısının %10’una kadar olan kısım için geçerlidir.
Bir personelden sağlayacağınız yıllık teşvik tutarını kendiniz görmek isterseniz, netten brüte 12 aylık hesaplama aracımızda kanun numarasını 5746 seçip işveren maliyeti ile teşvikli işveren maliyeti arasındaki farkı alabilirsiniz.
Projelerin niteliği ve Bakanlık beklentileri
Belgeyi almak bir adımdır; asıl mesele statüyü denetimlerde sürdürebilmektir. Bakanlık açısından merkezin kurulmuş olması değil, orada yürütülen faaliyetin gerçekten Ar-Ge ve tasarım niteliği taşıması önemlidir. Projelerin rutin işten ayrışması, teknik belirsizlik içermesi, sistematik yönetilmesi ve somut katma değer üretmesi beklenir. Doğru kurgulanmayan bir proje yalnızca onay sürecini değil, merkezin devamlılığını da riske atar.
Hangi projeler Ar-Ge veya tasarım kapsamında değerlendirilir?
Yenilikçi ürün veya yazılım geliştirme
Piyasada birebir karşılığı bulunmayan; şirkete ya da sektöre teknik açıdan yeni bir yaklaşım kazandıran ürün, sistem, mimari veya tasarım çalışmaları.
İthal ikamesi ve yerlileştirme
Yurt dışından temin edilen bir teknoloji, ürün, bileşen ya da sürecin yerli imkânlarla geliştirilmesi. Ülke ekonomisine katkı boyutu nedeniyle ayrıca dikkat çeker.
Ürün ve süreç iyileştirme
Performansı artıran, üretim hattında verim sağlayan, fireyi düşüren, kaliteyi yükselten sistematik geliştirmeler. Rutin operasyon iyileştirmesinden ayrışacak bir yöntem unsuru taşımalıdır.
Teknik belirsizliğin giderilmesi
Standart uygulamalarla çözülemeyen; test, doğrulama, deneme ve mühendislik yetkinliği gerektiren problemlerin çözümü. Ar-Ge niteliğinin temel unsurlarından biridir.
Beklenen performans göstergeleri
Merkezler yalnızca proje yürütmekle değil, o projelerin çıktısını göstermekle de değerlendirilir. Yıllık faaliyet raporunda yapılan işler kadar ortaya çıkan nitelikli sonuçlar da önem taşır.
- Üniversite–sanayi iş birliği: Akademik birikimin projelere yansıtılması, ortak çalışmalar, akademik danışmanlık mekanizmaları.
- Fikri ve sınai mülkiyet çıktıları: Patent, faydalı model, tasarım tescili gibi koruma mekanizmaları; üretilen bilginin somutlaştığını gösterir.
- Destek programlarına katılım: TÜBİTAK, Avrupa Birliği ve benzeri programlarla ilişki kurulması, proje üretme kapasitesinin göstergesidir.
- Bilimsel yayın ve görünürlük: Konferans, seminer ve fuar katılımları; teknik makale, bildiri ve yayın üretimi.
Kurumsal inovasyon kültürü
Bakanlık, yeniliğin birkaç yöneticiyle sınırlı kalmasını değil kurum geneline yayılmasını bekler. Bu nedenle çalışanların fikir üretimine katılımını sağlayan sistematik mekanizmalar aranır: önerilerin iletildiği, kayıt altına alındığı, değerlendirildiği ve sonuçlarının izlendiği resmî bir öneri sistemi; uygulamaya alınan önerileri maddi ya da manevi olarak karşılayan bir ödül mekanizması.
Ticarileşme ve ekonomik katkı
Yürütülen çalışmaların teknik raporlarla sınırlı kalmaması, mümkün olduğunca ekonomik değere dönüşmesi beklenir. Projelerin ne kadarının ürünleştiği, kullanıma alındığı, satışa konu olduğu ya da gelir etkisi yarattığı; verimlilik artışı, maliyet avantajı ve dış pazara sunulabilir yeni ürün gibi çıktılar merkez performansını doğrudan güçlendirir.
Önyargıları geride bırakın
Aşağıdaki her başlık, sahada gerçekten duyduğumuz bir cümledir. Çoğu haklı bir endişeden doğar; ama neredeyse hepsi, mevzuatın nasıl işlediği anlatıldığında yerini somut bir hesaba bırakır. Kendinizi hangisinde görüyorsanız oradan başlayın.
“15 kişilik Ar-Ge kadromuz yok, bu iş bize göre değil” mi diyorsunuz?
Önce sayının nasıl hesaplandığına bakın
Ar-Ge Merkezi eşiği 15, Tasarım Merkezi eşiği 10 tam zamanlı eşdeğer personeldir. Buradaki kritik kelime “eşdeğer”dir: bu bir kişi sayımı değil, bir zaman hesabıdır.
- Zamanının bir bölümünü Ar-Ge projelerine ayıran personel, ayırdığı oran kadar hesaba girer.
- Yarı zamanlı çalışanlar, proje bazlı görevlendirilen mühendisler ve teknisyenler de sayılır.
- Kadronuzda “Ar-Ge” unvanı taşımayan ama fiilen geliştirme yapan personel çoğu firmada gözden kaçar.
Pratikte gördüğümüz tablo şu: eşiği karşılamadığını düşünen firmaların bir kısmı, doğru hesapla zaten karşılıyor. Karşılamayanlar içinse iki yol var — Tasarım Merkezi (10 TZE) ya da önce Teknopark veya TEKMER ile başlayıp kadro derinleştikçe merkeze geçmek.
“Biz üretim yapıyoruz, Ar-Ge yapmıyoruz” mu diyorsunuz?
Rutin sandığınız işler merkez kapsamına girebilir
Ar-Ge’nin yalnızca laboratuvar ortamında yapıldığı yaygın bir yanılgıdır. Üretim yapan bir firmanın günlük akışı, mevzuatın Ar-Ge saydığı faaliyetlerle doludur. Aşağıdakilerden birini yapıyorsanız değerlendirilecek bir potansiyel var demektir:
- Bir üretim hattında fireyi düşürmek, çevrim süresini kısaltmak ya da enerji tüketimini azaltmak için yöntem geliştiriyorsanız
- Yurt dışından aldığınız bir bileşeni ya da hammaddeyi kendi imkânlarınızla üretmeye çalışıyorsanız (ithal ikamesi)
- Müşteri talebiyle, piyasada hazır karşılığı olmayan özel bir ürün ya da kalıp geliştiriyorsanız
- Mevcut ürünün dayanımını, ömrünü ya da performansını artırmak için test ve doğrulama çalışması yürütüyorsanız
- Kendi süreçleriniz için yazılım geliştiriyor, ERP veya otomasyon sistemlerinizi kendiniz genişletiyorsanız
Bunların hepsinin Ar-Ge sayılacağını söylemiyoruz. Söylediğimiz şu: hangisinin sayılacağına, mevzuat gözüyle bakan biri karar vermeli. Ön analiz tam olarak bunun için var.
“Teknopark daha kolay görünüyor, oraya girelim” mi diyorsunuz?
Kolaylık değil, kazancınızın nerede olduğu belirlemeli
İkisi birbirinin alternatifi gibi görünse de farklı yerlere dokunurlar. Yanlış modeli seçmek, kazancınızın büyük kısmını masada bırakmak anlamına gelir.
- Teknopark ağırlıkla gelir tarafında çalışır: Ar-Ge çıktısının satışından doğan kazanç kurumlar vergisinden istisnadır. Yazılım ve ürün satan şirketler için güçlüdür.
- Ar-Ge / Tasarım Merkezi ağırlıkla gider tarafında çalışır: harcamalarınızın %100’ü kurumlar vergisi matrahından indirilir. Geliştirdiğini satmayan, kendi ürününü ve sürecini geliştiren firmalar için avantaj buradadır.
Bir üretici, Ar-Ge harcamasını yapıp çıktıyı kendi ürününde kullanıyorsa Teknopark’ın en güçlü kalemi olan satış istisnasından zaten yararlanamaz. Buna karşılık merkez statüsünde, taşınmadan, hem personel teşviklerini hem de Ar-Ge indirimini alır. Kolay olan değil, size uyan model doğrudur.
“Zaten Teknopark'tayız, ikisi birden olmaz” mı diyorsunuz?
Aynı şirket iki statüyü birlikte yürütebilir
Teknopark şubeniz olması, kendi tesisinizde Ar-Ge Merkezi kurmanızın önünde yasal bir engel değildir. Uygulamada belirleyici olan, hangi personelin ve hangi harcamanın hangi statüye bağlandığıdır; bir personel aynı anda iki statüden yararlanmaz, bir harcama iki kez indirilmez.
Bu ayrımın doğru kurulması işin teknik tarafıdır ve hata yapılırsa iki statüyü birden riske atar. Ama doğru kurulduğunda tablo şudur: Teknopark’taki ekibiniz satış istisnasını, kendi binanızdaki ekibiniz gider indirimini üretir.
Bu ikili yapının size gerçekten avantaj sağlayıp sağlamayacağı; kadro dağılımınıza, harcama yapınıza ve satış modelinize bakılarak hesaplanır. Ücretsiz analiz toplantısında ilk bakacağımız şey bu olur.
“Bakanlık denetimi gözümüzü korkutuyor” mu diyorsunuz?
Denetim sürpriz değil, takvimi belli bir sınavdır
Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri düzenli olarak izlenir ve denetlenir. Sorun denetimin kendisi değil, hazırlıksız girilmesidir. Denetimde bakılan şeyler büyük ölçüde bellidir:
- Projelerin gerçekten yürüyor olması ve dosyadaki tanımla örtüşmesi
- PDKS kayıtlarının, bordroda uygulanan istisna süreleriyle tutması
- Merkez dışında geçirilen sürelerin doğru raporlanmış olması
- Ar-Ge harcamalarının muhasebede ayrı izlenmiş olması
- Yıllık faaliyet raporunun, yıl içindeki kayıtlarla çelişmemesi
Bu listenin tamamı, yıl boyunca düzenli tutulduğunda denetim gününde tek bir klasöre dönüşür. Bizim işimiz, o klasörün denetim gününde değil her ay oluşmasını sağlamaktır.
“Turnike, ayrı mekân, PDKS… bunlar bize maliyet çıkarır” mı diyorsunuz?
Bu altyapı bir masraf kalemi değil, teşvikin dayanağıdır
Fiziki ayrıştırma ve geçiş kontrol sistemi, Bakanlığın keyfî bir isteği değildir. Personelin merkezde fiilen geçirdiği süre, uyguladığınız gelir vergisi istisnasının ve SGK desteğinin tek kanıtıdır. Yani bu altyapı, teşvikin maliyeti değil, dayanağıdır.
Ölçek de çoğu firmanın beklediğinden küçüktür: ayrıştırılmış bir kat ya da bölüm, tek noktadan giriş-çıkış ve mevcut PDKS’nize eklenecek bir okuyucu genellikle yeterlidir. Bunun karşılığında elde edilen personel teşviki, kurulum maliyetinin çok üzerinde bir kalemdir.
Ayrıca bu veriyi elle takip etmek zorunda değilsiniz: Prozon, PDKS cihazlarınızdan gelen kayıtları doğrudan Ar-Ge bordrosuna bağlar; merkez içi ve dışı süreler bordroya kendiliğinden yansır.
“Ar-Ge bordrosu çok karmaşık, bir de bunu mu yönetelim?” mi diyorsunuz?
Yönetmeyin. Bu kısmı biz devralıyoruz
Haklısınız: Ar-Ge bordrosu standart bir bordro değildir. Her ay değişen istisna parametreleri, proje bazlı çalışma oranları, merkez dışında geçen süreler ve PDKS verisinin mevzuata uygun yorumlanması, sıradan bir İK süreciyle taşınamayacak kadar hataya açıktır. Hatanın bedeli de küçük değildir; eksik uygulanan istisna kaybedilmiş teşviktir, fazla uygulanan istisna ise cezalı geri ödemedir.
Bu yüzden Ar-Ge bordrosunu ayrı bir hizmet olarak veriyoruz. Ar-Ge Bordrosu hizmetimizde puantajdan tahakkuka, muafiyet bildirimlerinden muhasebe fişine kadar süreç bizde yürür; siz sonucu Prozon üzerinden izlersiniz.
“Yıllık faaliyet raporu her sene ayrı bir yük” mü diyorsunuz?
Yük olmasının sebebi, yılın son haftasında yazılmasıdır
Yıllık faaliyet raporu, merkezin yıllık karnesidir: hangi projeler yürüdü, hangi personel ne kadar süre çalıştı, hangi harcama yapıldı, hangi çıktı üretildi. Aralık ayında sıfırdan yazılmaya çalışıldığında gerçekten ağır bir iştir — ve tam da bu yüzden yıl içindeki kayıtlarla çelişme riski en yüksek belgedir.
Bizim yaklaşımımız raporu yıl sonunda yazmak değil, yıl boyunca biriktirmektir. Proje ilerlemeleri, personel süreleri ve harcamalar aylık olarak kaydedildiğinde rapor bir yazım işi değil, bir derleme işine dönüşür.
“Belgeyi alsak bile sonrasını bilmiyoruz” mu diyorsunuz?
Asıl iş, belgeden sonra başlıyor
Danışmanlık piyasasında sık görülen tablo şudur: başvuru dosyası hazırlanır, belge alınır, fatura kesilir ve firma kendini yeni bir yükümlülükler setinin içinde yalnız bulur. Oysa Ar-Ge Merkezi, bir kez alınan bir belge değil, sürekli beslenmesi gereken bir statüdür.
Belgeden sonra takvimde duran işler şunlardır: aylık Ar-Ge bordrosu ve muafiyet bildirimleri, harcamaların ayrı muhasebeleştirilmesi, dönemsel proje ilerleme raporları, yeni projelerin doğru dille kurgulanması, yıllık faaliyet raporu ve denetim hazırlığı. Biz bu takvimi devralıyoruz; ilişkimiz belgeyle bitmiyor, orada başlıyor.
“Sonucu görmeden danışmanlık bütçesi ayırmak istemiyorum” mu diyorsunuz?
Zaten ilk adımda para istemiyoruz
Ücretsiz uygunluk analizimiz, firmanızın Yerinde Ar-Ge Merkezi, Teknopark ve TEKMER modellerinden hangisine daha yakın olduğunu ön değerlendirme düzeyinde ortaya koyar. Paylaştığınız bilgiler üzerinden kadronuzun TZE karşılığını, proje derinliğinizi ve yaklaşık teşvik potansiyelinizi çıkarır; size özel bir ön fizibilite olarak raporlarız.
Bu raporu gördükten sonra ilerleyip ilerlememeye siz karar verirsiniz. Bizim tarafımızdan bakınca da mantıklı olan budur: uygun olmayan bir firma için merkez kurmak, iki tarafa da yıllarca sürecek bir sorun bırakır.
Uygunluk anketini doldurun ya da ücretsiz analiz toplantısı planlayın.
Nasıl çalışıyoruz?
Ar-Ge veya Tasarım Merkezi kurulumunu yalnızca Bakanlığa sunulacak bir başvuru dosyası olarak değil, uçtan uca yönetilmesi gereken bir yasal uyum operasyonu olarak görüyoruz. Çeyrek asırlık mevzuat tecrübemizi kendi teknolojimizle birleştirerek bürokratik yükünüzü üç adımda üstleniyoruz.
- 01
Analiz ve check-up
Faaliyetlerinizi mevzuat gözüyle inceliyor, insan kaynağınızın TZE karşılığını ve fiziki alanınızın uygunluğunu ölçüyoruz. Gözden kaçmış geliştirme faaliyetlerinizi tespit ederek, riski en aza indiren ve teşviki en yükseğe taşıyan modeli kurguluyoruz. Bu aşama ücretsizdir.
- 02
Projelendirme ve kurulum
Projelerinizi 5746 sayılı kanuna göre, hakem heyetini ikna edecek teknik ve akademik dille hazırlıyoruz. Yayın ve makale çalışması, üniversite–sanayi iş birliği, kongre ve konferans katılımı, teknik eğitimler ve yüksek lisans–doktora dereceli personel istihdamı gibi başvuruyu güçlendiren başlıkları birlikte kurguluyoruz. PDKS altyapısının kurulması, muhasebe sisteminin 5746’ya uyarlanması ve resmî dosyanın hazırlanması dahil tüm bürokrasiyi adınıza yürütüyor; firma hazır hâle geldiğinde başvuru formunu Bakanlığa biz gönderiyoruz.
- 03
Yürütme ve denetim
Belge onayından sonra başlayan asıl süreci devralıyoruz: aylık Ar-Ge bordrosu ve muafiyet bildirimleri, AGTM Portalı’nın güncel tutulması, proje planına uygun açılış, takip ve kapatma dokümanlarının hazırlanması, harcamaların ayrı izlenmesi, dönemsel ilerleme raporları ve Yıllık Faaliyet Raporu. Değerlendirme komisyonundan gelen kararlara göre yıllık bir plan çıkarıyor, aylık planlama ve raporlamayı bu plana göre yürütüyoruz. Denetime, yıl boyunca biriktirilmiş kayıtlarla giriyoruz.
Merkezinizin tüm kaydı e-posta ekinde değil, ProPortal’da durur
Ar-Ge ve Tasarım Merkezi süreçlerinizin tamamı, kendi geliştirdiğimiz ProPortal üzerinden ilerler. Projelerinizi, projeye bağlı personeli, TZE hesabını, PDKS’den gelen merkez içi ve dışı süreleri, aylık muafiyet bildirimlerini ve sağladığınız teşvik tutarını siz de aynı ekrandan görürsünüz.
Denetime hazır arşiv, her gün
Projeler, personel süreleri, harcamalar ve raporlar yıl boyunca tek yerde birikir. Yıllık Faaliyet Raporu aralıkta yazılan bir metin değil, sistemden derlenen bir çıktı olur.
PDKS ile doğrudan bağlantı
Turnike ve kart okuyucularınızdan gelen kayıtlar Ar-Ge bordrosuna doğrudan bağlanır. Merkez dışında geçen süreler bordroya elle taşınmaz, kendiliğinden yansır.
Sizden e-postayla veri istemeyiz
Personel listeleri, bordro dosyaları ve proje belgeleri mail eklerinde dolaşmaz. Kişisel ve gizli veriler sisteme girilir, sistemde kalır.
Departman bazlı yetkilendirme
Her departmanınıza özel hesap tanımlanır. Personel bilgilerini İK girer ve görür; finansal verilere yalnızca Finans, proje verilerine Ar-Ge ekibi erişir.
Yerinde Ar-Ge Merkezi mi, Teknopark mı, TEKMER mi?
Yerinde Ar-Ge Merkezi güçlü ve prestijli bir yapıdır; ama her firma aynı aşamada bu modele hazır değildir. Bazı şirketler için önce Teknopark ya da TEKMER ile ilerlemek daha uygulanabilir olabilir. Doğru karar yalnızca hedefe bakarak değil; mevcut insan kaynağı, proje derinliği, harcama yapısı ve satış modeli birlikte değerlendirilerek verilir.
| Kriter | Yerinde Ar-Ge Merkezi | Teknopark | TEKMER |
|---|---|---|---|
| Temel odak | Gider indirimi | Gelir istisnası | Gider indirimi |
| Lokasyon | Kendi binanız | Teknopark binası | TEKMER binası |
| Personel şartı | Min. 15 TZE | Şart yok | Şart yok |
| Kurumlar vergisi istisnası | Yok | Var | Yok |
| Ar-Ge indirimi (harcama) | Var — %100 | Yok | Var — %100 |
| Gelir vergisi teşviki | %80 – %95 | %100 | %80 – %95 |
| Damga vergisi istisnası | Var | Var | Var |
| SGK işveren payı desteği | %50 indirim | %50 indirim | %50 indirim |
| Gümrük vergisi istisnası | Var | Var | Var |
| Satışlarda KDV istisnası | Yok | Var — yazılımda | Yok |
| Proje sayısı | Sürekli, çok proje | Dinamik | Tekil odak |
| Giriş zorluğu | Yüksek (Bakanlık) | Düşük – orta | Düşük – orta |
| Prestij algısı | Kurumsal dev | Dinamik teknoloji şirketi | İnovatif girişimci |
| Temel bilimler desteği | Var | Var | Var |
Tabloda öne çıkan ayrım şudur: geliştirdiğini satıyorsanız Teknopark’ın gelir istisnası, geliştirdiğini kendi ürününde kullanıyorsanız merkezin gider indirimi daha güçlüdür. Hangi tarafta olduğunuzu görmek için ücretsiz uygunluk anketini doldurabilirsiniz.
Ar-Ge ve Tasarım Merkezi hakkında sık sorulan sorular
Ar-Ge Merkezi danışmanlığı neyi kapsar?
Kurulum öncesi uygunluk ve hazırlık çalışmalarından başlayıp, kurulum sonrası proje yönetimi, raporlama ve mali uyum yükümlülüklerinin sürekliliğini kapsar. Yalnızca başvuru dosyası değil; Ar-Ge niteliği taşıyan projelerin kurgulanması, mevzuata uygun yazılması ve izleme dönemlerinde raporların hazırlanması da bu kapsamın parçasıdır. Böylece merkez, tek seferlik bir onay değil sürdürülebilir bir sistem hâline gelir.
Ar-Ge Merkezi için kaç personel gerekir?
Ar-Ge Merkezi için en az 15, Tasarım Merkezi için en az 10 tam zamanlı eşdeğer (TZE) personel aranır; Ar-Ge Merkezi eşiği bazı sektörlerde 30 olarak uygulanır. TZE bir kişi sayımı değil zaman hesabıdır: kısmi zamanlı çalışan ya da zamanının bir bölümünü projelere ayıran personel, ayırdığı oran kadar hesaba katılır.
Ar-Ge Merkezi kurmak için taşınmak gerekir mi?
Hayır. Yerinde Ar-Ge ve Tasarım Merkezi, adı üzerinde kendi lokasyonunuzda kurulur; Teknopark veya TEKMER binasına taşınmak gerekmez. Ancak merkez olarak kullanılacak alanın, şirketin diğer operasyonlarından fiziksel ve sistemsel olarak ayrıştırılmış olması ve geçiş kontrol sistemiyle izlenmesi gerekir.
Ar-Ge Merkezi teşvikleri hangi başlıklarda yönetilir?
Süreçte üç ana başlık birlikte yürür: personel teşvikleri (gelir vergisi istisnası, damga vergisi istisnası, SGK işveren hissesi desteği), Ar-Ge harcamalarının kurumlar vergisi matrahından indirimi ve Ar-Ge faaliyetlerinin muhasebe ile raporlama altyapısının mevzuata uygun kurulumu. Amaç, teşvikten en yüksek düzeyde yararlanırken hesapların denetime dayanıklı olmasını sağlamaktır.
Kurulumdan sonra hangi raporlamalar yürütülür?
Kurulum sonrasında en kritik işlerden biri, devam eden projeler için dönemsel ilerleme raporlarının düzenli hazırlanmasıdır. Buna aylık Ar-Ge bordrosu ve muafiyet bildirimleri ile yılda bir kez sunulan Yıllık Faaliyet Raporu eklenir. Projelerin ithal ikamesi, yenilikçi ürün gibi stratejik başlıklarda sınıflandırılması, portföyü hem yönetmeyi hem anlatmayı kolaylaştırır.
5746 kapsamında mali danışmanlıkta en çok nerede hata yapılır?
Pratikte en sık görülen hatalar; Ar-Ge indiriminin yanlış hesaplanması ile amortisman ve genel gider dağıtımı gibi kalemlerin mevzuata aykırı kurgulanmasıdır. Bu kalemler doğru ayrıştırılmadığında teşvik tutarı ya şişer ya eksik kalır; her iki durumda da denetim riski artar. Bu nedenle Ar-Ge muhasebesinde sistematik bir hesap planı ve kontrol mekanizması kurulması kritiktir.
Ar-Ge bordrosu neden özel bir uzmanlık ister?
Ar-Ge personelinin bordrosu; teşvik ve istisna parametreleri, proje bazlı çalışma kurgusu ve raporlamayla birlikte ele alınmadığında hataya çok açıktır. Merkez dışında geçen süreler, her ay değişen istisna hesapları ve PDKS verisinin doğru yorumlanması standart bir bordro sürecinin ötesindedir. Amaç yalnızca doğru net-brüt hesabı değil, teşvikli bordronun proje ve muhasebe altyapısıyla uyumlu çalışmasıdır.
Ar-Ge muhasebesi altyapısı nasıl kurulur?
5746’ya uyumlu bir altyapı için Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerini ayrı izletecek şekilde hesap planı ve mali sistemler yapılandırılır, harcamalar teşvik sistemine entegre edilir ve mevzuata uygun biçimde izlenir. Bu kurgu baştan doğru yapıldığında raporlama, iç kontrol ve yıl sonu denetim hazırlığı çok daha az eforla yürür.
Proje portföyü ve yeni proje kurgusu nasıl yönetilir?
Merkezde sürdürülebilirlik tek bir büyük projeyle değil, doğru kurgulanmış bir proje portföyüyle sağlanır. Yeni projelerin Ar-Ge niteliğini doğru tanımlamak, hedef, çıktı ve kapsamı net yazmak, devam eden projeleri dönemsel raporlara bağlamak gerekir. Bu yaklaşım merkezin şirket stratejisiyle hizalanmasını da kolaylaştırır.
Bu hizmeti alan şirket neyi tek yerden yönetmiş olur?
Teknik raporlama (proje kurgusu ve dönemsel raporlar), mali danışmanlık (Ar-Ge indirimi, gider dağıtımı, teşvikler) ve operasyon (Ar-Ge bordrosu) tek çatı altında yürüdüğünde çoklu tedarikçiden kaynaklanan kopukluklar ortadan kalkar. Özellikle bordro, muhasebe ve raporlamanın aynı veri mantığıyla ilerlemesi; doğruluk, hız ve denetim dayanıklılığı sağlar.
Ne dediler?
Tüm referanslar →“Yaklaşık iki yıldır Prozon ile iş ortaklığımız devam etmektedir. Teknopark süreç yönetimi hizmetleri başta olmak üzere Bordro outsource, İK mevzuatı ve teşvik danışmanlığı alanlarında sundukları hizmetler sayesinde ilgili süreçlerimizi sorunsuz bir şekilde yürütebilmekteyiz.”
“Prozon’un sunduğu kapsamlı hizmetler sayesinde bordro süreçlerimizi güvenle ve sorunsuz yönetiyoruz.”
“Prozon Bordro ve Özlük Yazılımı, özellikle Teknopark ve Ar-Ge Merkezi kapsamında faaliyet gösteren firmalar için geliştirilmiş, mevzuata tam uyumlu, detaylı ve kapsamlı çözümler sunmaktadır.”
“Teknoparkımız bünyesinde faaliyet gösteren Prozon’un geliştirdiği Bordro ve Özlük yazılımı, özellikle Teknopark ve Ar-Ge şirketleri için TGB mevzuatına tam uyumlu, detaylı ve kapsamlı bir çözüm sunuyor.”
“Prozon ile yürüttüğümüz Teknopark süreçleri kapsamında, mevzuat uyumu ve operasyonel süreçlerin takibi konularında son derece profesyonel bir destek almaktayız.”
“Arfcap adına, Teknopark süreçlerimizdeki titiz çalışmaları ve mevzuat konusundaki yetkinlikleri için Prozon ekibine teşekkür ederiz. Raporlama ve uyum süreçlerindeki profesyonel destekleri, operasyonlarımızı güvenle yürütmemizi sağlıyor.”
“Teknopark süreçlerimizi yönetme konusunda Prozon ile çalışmaya başladıktan sonra, teşvik ve raporlama süreçlerinin ne kadar sistemli ilerleyebileceğini deneyimleme fırsatı bulduk.”
“Prozon ile yürüttüğümüz Teknopark süreçleri kapsamında, mevzuat uyumu ve operasyonel süreçlerin takibi konularında son derece profesyonel bir destek almaktayız.”
“Prozon ile Teknopark süreçlerimiz artık çok daha sistemli ve güvenli. Mevzuat hakimiyetleri ve her an ulaşılabilir olmaları bize büyük konfor sağlıyor. Deneyimli bir iş ortağı arayanlara kesinlikle öneririz.”
“Prozon, sunduğu sistemli yapı ve uzman bakış açısıyla iş akışımıza büyük katkı sağladı. Karşılaştığımız her durumda gösterdikleri ilgi, bilgi birikimi ve ulaşılabilirlik; iş birliğimizi son derece verimli kılıyor.”
“İş süreçlerimizin yönetimi ve mevzuat uyumu konusunda Prozon’un sağladığı destek, firmamız için vazgeçilmez bir değere dönüştü. Sorularımıza aldığımız hızlı yanıtlar ve proaktif yönlendirmeleriyle, karmaşık süreçleri bizim için sadeleştirdiler.”
“Mevzuata uyum, başvuru ve izleme adımlarında sağladıkları kusursuz yönlendirme sayesinde artık operasyonlarımızı sıfır kaygı ve tam güvenle yürütüyoruz. İş birliğimizi bizim için asıl değerli kılan ise; ihtiyaç duyduğumuz her an ulaşılabilir olmaları ve sorularımıza aldığımız hızlı geri dönüşler.”
“Teknoloji yatırımlarımız kapsamında yürüttüğümüz Ar-Ge, Teknopark ve TÜBİTAK projelerinin yanı sıra; İK ve mevzuat süreçlerinde de Prozon’un danışmanlık gücü en büyük güvencemiz oldu.”
“Mars Sportif olarak, teknoloji tarafımızda yaklaşık bir yıldır Ar-Ge, mali danışmanlık ve bordro outsource hizmetlerinde Prozon ile ilerliyoruz. Ekibin süreçlere olan hakimiyeti ve deneyimi sayesinde operasyonel yükümüz ciddi oranda azaldı. Memnuniyetle ve güvenle referans oluruz.”
Önce uygunluğunuzu görün, sonra karar verin
Ücretsiz ön analizimizde kadronuzun TZE karşılığını, proje derinliğinizi ve yaklaşık teşvik potansiyelinizi çıkarıyoruz. Ar-Ge Merkezi, Teknopark ve TEKMER modellerinden hangisinin size uyduğunu rakamla görmeden ilerlemeniz gerekmez.